Du khách vùng vẫy trong làn nước mát lạnh, trong veo...

Người dân nơi đây chỉ biết từ ngàn đời nay đã có một đầm nước trong vắt, chạy dài hun hút từ trong lòng dãy núi đá vôi sừng sững, mang một cái tên rất trữ tình: Hang Cửa Hương. Cái tên hẳn đã ẩn chứa một điển tích đẹp nào đó từ ngày khai thiên lập địa. Chỉ biết rằng, nước trong đầm mát lạnh về mùa hè, ấm nóng về mùa đông.

Theo người dân địa phương, dòng nước Cửa Hương được bắt nguồn ở địa phận Ái Làng, xã An Phú (nơi có vùng nước xoáy có hình thùng rượu tạc 3 cô gái tiến vua) xuyên qua lòng núi rồi tụ lại ở thôn Phú Duy (xã An Tiến, huyện Mỹ Đức). Từ đây, sau khi tưới mát cho những thảm lúa mướt xanh, xuôi dòng Thanh Hà rồi thoát ra sông Đáy.  

Ngày xưa, vì nguồn nước này mà cánh đồng nơi chân núi của thôn Phú Duy chỉ cấy được một vụ chiêm. Nhưng từ khi, nhân dân đào sông Mỹ Hà đắp đê ngăn lũ, kiểm soát được dòng nước, nên hiện nay ở đây đã cấy được hai vụ lúa chiêm - mùa tươi tốt. 

Được biết, thôn Phú Duy thờ thành hoàng làng là Tướng Ngô Xương Xí - một trong những thủ lĩnh của 12 sứ quân thời vua Ngô Quyền. Bãi tập của nghĩa quân xưa kia chính là những bãi trên núi quanh đầm Cửa Hương. Tương truyền, đầm Cửa Hương chính là nơi cung cấp nguồn nước sinh hoạt cho nghĩa quân. Cách đây 5-7 năm về trước, những người đi tìm nguồn sắt đã bắt gặp rất nhiều dấu tích của vũ khí của nghĩa quân được chôn giấu sâu dưới lòng núi.  

Trước chủ trương của Đảng, Nhà nước cùng với việc khai thác các điểm du lịch, vừa phải bảo tồn, tôn tạo các di tích lịch sử là một trách nhiệm không nhỏ của chính quyền và người dân nơi đây. Rồi đây, ngoài là điểm du lịch lý thú, Phú Duy sẽ còn là một di tích lịch sử văn hoá đáng trân trọng.